Để lưu kỷ niệm

Phạm Hồng Sơn


Thời lưu học muốn lưu nhiều kỷ niệm
Nên thường hay “ngắm - bấm” với “sờ - mò”
Rồi rót dịch, vừa rót mà vừa lo
Nhỡ bị dính, hay hiện hình không tốt.

A-ét-a, là đinh, hay là gót*
Buồng sập sao cho độ nhạy được vừa
Cửa mở cần hợp sáng tối mây mưa...
Loại kém nhạy có chơi đêm đèn chớp?

Mò trong tối đẩy sâu vào lõi hộp
Không đèn xanh nên may rủi phần nhiều
Thuốc hiện rót ra, rồi thuốc hãm rót vào
Tùy thời gian từng loại phim mà đợi.

Để phim khô thì chuyển sang tráng - rọi
Phải dùng đèn nên thường đợi về đêm
Rửa giấy vài tờ, nhìn mức hiện cho quen
Rồi rọi - rửa chỉ soi đèn màu đỏ,
Hiện, hãm xong rồi là ngâm và rửa
Để ảnh được lâu không bị mất màu...


Ảnh thời nay đã khác với xưa nhiều
Làm ảnh nghiệp dư: đã thành điều kỷ niệm.**

-------
* ASA, DIN và GOST là những chỉ số thể hiện độ nhạy của phim ảnh.
** Đầu đề khác của bài: “Làm ảnh nghiệp dư”.

Nhớ về những chòm rau dại

Phạm Hồng Sơn

Được hỏi thơ anh sao có chòm rau muối,
Anh muốn đưa em về lại tuổi thanh xuân
Những mùa hè Mông Cổ mướt lá xanh,
Những mùa thu lá vàng rơi lả tả,

Và những mùa đông, những mùa dài hơn cả
Cây đứng trụi trơ khi lá đã lìa cành,
Những bước đường tê cóng cả tay, chân
Tai, mũi... buốt, tưởng chừng như rơi rũ.

Rau quả mùa hè thu, giờ không còn nữa
Sau mùa đông dài, rồi mùa bụi cát bay
Không phải là “mùa xuân” trong mắt trẻ thơ ngây
Mà “mùa xuân” mắt người đau, nhắm tít.

Bỗng một ngày chồi non bừng mở mắt
Rồi màu xanh dần lấp đất đen
Từ đất màu ướt tuyết đã mọc lên
Những mã đề, ngãi xanh và rau muối.

Khi trong cửa hàng rau còn ít hàng sau cuối
Nhợt nhạt cải bắp: chút nõn bóc dần,
Thì mã đề, rau muối và ngãi xanh
Mang lại cho các anh niềm hạnh phúc.

Cũng mau qua, tưởng chừng như bỗng chốc
Khi trên hàng cây: hoa nở trắng cành
Cũng là khi hồi phục sức thanh xuân,
Hết mùa rau ngãi xanh, mã đề và rau muối.

Anh muốn đưa em về nơi chốn ấy
Vào cuối mùa xuân, hết gió bụi ngập trời
Khi những thuốc thần hồi sức tuổi đôi mươi
Phơi màu xanh cùng trời xanh và nắng ấm.

Nơi thảo nguyên
Một thời vất vả
Cùng những chòm rau dại
Các anh đã đi qua
Những ngày đông lạnh giá.

Nhiễu điều phủ lấy giá gương

.
Cảm tác nhân đọc “Một lần lạc đường” của anh Nguyễn Quế Côi
Phạm Hồng Sơn


Giá gương đem phủ nhiễu điều
Nặng tình nhân nghĩa, rộng yêu giống nòi
Người ta sống ở trên đời
Miếng ăn khi đói bằng mười khi no
Lạc đường giữa bão tuyết to
Cảm lòng thơm thảo giữa cô quạnh buồn.


Quê tôi ngày trước chiến tranh
Rổ khoai sắn luộc để ăn cả ngày
Không gài chốt cửa với ai
Lỡ đường khúc sắn, củ khoai, ấm lòng...
Nơi hẻo lánh, lòng rộng thênh
Khi chen với chốn thị thành, khác đi
Văn minh tích cóp cũng vì
Giảm lần khốn khó gặp thì đổi thay...


Giữa thảo nguyên với tuyết dày
Có lều du mục sẵn bày thức ăn
Một cộng đồng đầy nhân văn
Trọng đại nghĩa, thật chứa chan tình đời
Phòng nguy khốn xảy cho người
Dẫu mình còn khó, đầy vơi mặc lòng.


Ngẫm: sinh ra giữa núi sông
Có người may, có người không, vô vàn...
Nỗ lực kiếm khi bần hàn
Khi đủ ăn ở, không ham làm giàu
“Tri túc”, nhớ đến kẻ nghèo
Khi thác xuống của chẳng theo với cùng,
Dù mình không phải sướng sung
Gặp người khốn khó sẵn lòng sẻ san
Có quả ăn: nhớ người trồng
Có nước uống: nhớ mạch nguồn chảy ra.

Huế, 11-2011
.

Ngày thầy cô giáo năm này (20.11.2011)

Phạm Hồng Sơn

Mừng thầy cô giáo năm này
Ngày và tháng với năm dài bằng nhau
Chỉ lo điểm chấm để đâu
Hai lần chấm, để năm sau, thông thường*
Mong đũa trứng luôn chấm cùng
Không tách riêng, ngỗng thì đừng chấm thêm.**


.

Họa THƠ BÃO GIÁ

Họa THƠ BÃO GIÁ
(PHS, chuyển thể thơ Hàn Mặc Tử)
(Cám ơn anh Ngoan đã gửi Thơ bão giá, tôi mạo muội họa lại cho “có không khí”; bài viết gửi hộp thutruong@huaf.edu.vn cuối quí 1 2011; nay thấy cảm hứng mà lưu lại).


Sao không tìm về gốc bão giá
Nhìn kẻ giàu lên, kẻ phất lên
Tiền đâu lắm thế, xài không đếm
Hàng ngoại nhập vô, săn đón liền.

Vàng theo giá vàng, đô giá đô
Nhìn đồng tiền Việt, thảm thê chưa
Ngân hàng nhà nước in ra đấy
Có xí bì ai*, kịp đoái hoài?

Ôi lương của ta, lương của ta
Sao mà bạc quá, nhận không ra.
Chi công lãng phí thời lạm phát,
Ai vẫn giàu lên, tậu xe, nhà...


.......
*, xí bì ai: CPI


THƠ BÃO GIÁ
(chuyển thể thơ Hàn Mặc Tử, anh Ngoan gửi cho)

Sao em không về xem bão giá,
Từ mấy ngày qua chới với luôn.
Tiền lương vừa lãnh cầm đi chợ,
Bão giá quây quanh mặt xanh rờn.

Giá theo lối giá lương đường lương,
Đời sống hôm nay thật thảm thương.
Tiền lương tiền thưởng như chiếc lá,
Có trụ qua mùa bão giá không?

Mơ đến ngày nao đến ngay nao,
Lương mình được lãnh tăng thật cao.
Điện nước xăng dầu-ồ chuyện nhỏ,
Cuối tháng lãnh lương, thở cái phào.

Bão tuyết

(Шуурга)


Đáp xe nhằm hướng tỉnh Thâu*
Nệm giường anh Tý chất sau xe thùng
Ngồi thì chẳng duỗi được chân
Nằm thì lại vướng các anh đang ngồi
Thôi đành nghiêng ngã, chơi vơi
Dựa lưng nhau, cứ ngắm trời tự do.

Sáng ngày loa báo bão to
Mà ta vẫn cứ “tỉnh bơ”** lên đường
Kể chi “sôô-rặc sôô-rằn”***
Bí thư, sứ quán định bàn đã xong
Giúp hợp tác một ngày công
Thêm tình hữu nghị, tay không đỡ buồn
Cũng là một dịp chơi luôn
Có cừu nướng, được thả hồn thảo nguyên...

Xe thùng theo bánh xe con
Nghỉ hè sắp hết, vẫn còn lá cây
Gió lên lá đỏ bay đầy
Thương chòm cúc muộn lắt lay bên đường.

Xe lắc, chẳng mấy làm phiền
Về nơi gắn bó lương duyên đầy đầy
Đến tầm thấy rõ sân bay
Xe chuyển hướng, vượt tầng mây trùng trùng.

Gió to chợt nổi đùng đùng
Rồi tuyết trắng cuốn tầng tầng trời cao
Kịp đến tỉnh lị ghé vào
Uống chè, cũng để hỏi chào cơ quan
Mới hay bạn mới giao ban
Triển khai chống bão, lo toan đang nhiều
Xe đành tranh thủ quay chiều
Bão to đang đến, sẽ nhiều khó khăn...

Trên đường gió đẩy tuyết tuôn
Mênh mông tuyết phủ, không còn đường đi
Trượt trơn, xe lết gầm gừ
Vượt lên không thể, đành nhờ đẩy tay
Lún chân tuyết ngập đến đùi
Bùn lốp xe bắn, mặt mày lấm lem...

Vài bước đã cách tầm nhìn,
Nhờ khi gió đổi thình lình rõ ra:
Giữa đồi xe nhỏ, xe to
Trượt trơn, máy rú... không qua được đồi
Đói run, lạnh buốt quá rồi,
Xe gào vượt lún... phải quay, mất đà
Xe thùng tụt, còn xe ca
Giữa mênh mông tuyết nhờ ta đẩy giùm
Có anh nổi cáu đùng đùng:
“Tao mà chết, “nó” phải cùng chết theo”
Xe thùng xa, lết xiêu xiêu
Lại còn phải đẩy lưng đèo, xe ca
Bên trong ấm tựa ở nhà
Bên ngoài gió hú tuyết sa hãi hùng
Có anh đã bỏ giữa chừng
Xin xe đặc chủng qua đường, thoát mau
Nhờ bọc lưới thép bánh sau
Xe to vượt tuyết đồi cao liền liền...

Trông chừng đã quá bi quan
Tiết trời xứ sở gian nan nỗi này
Giữa đồi ai cứu ai đây
Gắng leo, xe lại phải quay xuống đồi...

Vừa khi tuyết ngớt, sáng trời
Đẩy giùm qua được đỉnh đồi: xe con
Gió trở nên nhẹ nhàng hơn,
Xe thùng tránh được chỗ trơn, vượt đồi.

Giữa khi giá lạnh tơi bời
Rít hơi thuốc lá thấy người “phê” hơn...
Xe về cư xá chiều hôm
“Anh đặc chủng” đến giữa đêm cũng về.

Chuyến đi dẫu bại ê chề
Cũng còn kỉ niệm nhớ về thảo nguyên:
So mùa đông rét triền miên
Bão đầu thu chỉ “chút phiền nhỏ” thôi...

--------------
*Τөв аймаг, nơi có Hợp tác xã Hữu nghị Mông-Việt; **đã có người báo lại tin bão từ sáng sớm, trên tường các phòng ở trong kí túc xá đều có loa đang đọc chậm thông báo bão, nhưng không “gàn” được khi xe đã chờ sẵn; ***шуурга шуурана (“bão tuyết sẽ đến”, lời cảnh báo trên radio).


Phạm Hồng Sơn

Chào mừng Festival Huế 2012

Đề tặng một bức ảnh


Cùng Festival, con gái tôi
Giữa bóng quốc hoa rạng mặt trời
Đón bạn bè về cùng với Huế
Thướt tha tà áo, nét mặt tươi.

Cho dẫu nắng mưa, Huế của tôi
Núi Ngự, sông Hương vẫn yêu đời
Vọng sóng Cửa Tùng, mây Hồng Lĩnh...
Di sản cố đô tỏa rạng ngời.


Huế, 8-2011
Phạm Hồng Sơn