Bài ca cá gỗ

Phạm Hồng Sơn

Chuyện kể rằng có những chàng thứ lữ

Luôn mang theo con cá gỗ bên mình

Đến bữa ăn là bưng bát ra xin

“Chút nước mắm để cá ngon khỏi nhạt”

Cuộc đời còn nhiều kiểu xin bất tuyệt

Bế trẻ thơ để xin rũ lòng thương

Nhà lầu to mà làm kẻ tha phương

Người lành lặn mà giả làm què cụt

Nhà còn nguyên mà kêu ngập trong lụt

Để mong sao được người khác thương tình

Bão ghé về là có dịp tiếp nghênh

Đứng đại diện nhận hàng, tiền tài trợ

Lều khoa học làm khoa học một nửa

Còn nửa kia con cá gỗ nằm chờ

Noi tấm gương những anh khóa ngày xưa

Chờ xin mắm, thành lưu manh trí thức.

Huế, 2011

Nhớ Sài Gòn

Phạm Hồng Sơn

 

 

Giữa Sài Gòn ta như đuổi bắt nhau

Mưa rồi nắng, nắng rồi mưa bất chợt

Mặt trời hồng bỗng chốc lẩn khuất

Trắng mênh mang, mưa đổ, nước xôn xao

Đường bỗng chốc đã muốn hóa thành ao

Ta tạm trú dưới mái vòm nhà cổ

Vai chạm vai bởi không còn đủ chỗ

Thổn thức nghe nhịp em thở nồng nàn

Từ trời cao chim bỗng hót râm ran

Chợt bừng tỉnh, tôi nhìn em tiếc nuối

Sài Gòn ơi, trời mưa sao tạnh vội

Để lòng tôi trống trải suốt đường về...

Trở lại Sài Gòn, mưa, nắng, tỉnh, mê

Tha thẩn bước giữa dòng người bước vội

Không nguôi nhớ người vô tình năm ấy

Em đâu đây, tôi vẫn mãi kiếm tìm.

Sài Gòn tháng 10, Huế tháng 11-2013.

 

Điểm tâm bên hồ

  

Phạm Hồng Sơn

Sữa trắng uống bên hồ sương trắng

Ngàn thông ngừng gió ngắm Xuân Hương

Ô, kia có phải hồn thu thảo

Mờ ảo xanh vàng trước hồ sương.

 Đà Lạt, Đầu thu 2004

Mừng trường THPT Cửa Tùng 40 tuổi

Nhân dịp trường THPT Cửa Tùng kỉ niệm 40 năm thành lập và đón nhận Huân Chương Lao động hạng 2 do Nhà nước trao tặng, được phân công phát biểu cảm tưởng thay mặt cho cựu học sinh các thế hệ, tôi đã viết bài dưới đây. Trong đó có một đoạn thơ của tôi về thời đi học đầy gian khổ của chúng tôi đã được đưa vào. Cảm ơn bạn Doàn và bạn Hoạt đã góp ý xây dựng, bạn Ngô Thị Mai đã cung cấp ảnh. Tôi lưu lại đây để kỉ niệm. 

Kỷ niệm 40 năm Trường Cấp 3B Vĩnh Linh

Kính thưa quí thầy cô và cán bộ viên chức Nhà trường!

Kính thưa quí vị đại biểu!

Thưa các thế hệ học sinh của trường!

Hôm nay, tôi rất vinh dự được phát biểu những suy nghĩ, cảm tưởng thay mặt cựu học sinh các thế hệ của trường cấp 3B Vĩnh Linh ngày trước - nay là trường Trung học Phổ thông Cửa Tùng - nhân dịp Trường long trọng tổ chức Lễ kỷ niệm 40 năm ngày thành lập Trường và đón nhận Huân chương Lao động hạng Nhì, phần thưởng cao quý của Đảng, Nhà nước trao tặng.

Trước hết, xin kính chúc quý thầy cô, quý vị đại biểu, các cựu học sinh luôn dồi dào sức khỏe, công tác thắng lợi và nhiều niềm vui hạnh phúc. Chúc các bạn học sinh luôn vui tươi, chăm học, chăm làm, đạt nhiều thành tích trong học tập và rèn luyện. Chúc Lễ kỷ niệm của Trường thành công tốt đẹp!

Kính thưa quý đại biểu, các thầy giáo, cô giáo!

Không thể nào quên những ngày này 40 năm về trước. Đó là những ngày mùa thu đầu tiên sau Hiệp định Pa-ri lập lại hòa bình ở Việt Nam, trên vùng quê Vĩnh Linh mặc dù vẫn còn đạn bom, nham nhở hố bom, hố pháo của kẻ thù, nhưng cuộc sống đã trở nên rộn ràng, người người tràn đầy cảm xúc được hưởng hòa bình để xây dựng sau những năm tháng dài chiến tranh căng thẳng. Những người ở lại bảo vệ quê hương bên dòng sông giới tuyến đã rời những căn hầm để lên mặt đất; người đi sơ tán các nơi từ miền Bắc đã trở về; các lớp học sinh qui tụ từ các tỉnh bạn: Thanh Hóa, Nam Hà, Thái Bình, Ninh Bình, Nghệ An, Hà Tĩnh và những quê sơ tán khác, về đây cùng thầy cô chung tay xây dựng Trường. Xúc động nhớ về những ngày đầu đào đồi đất đỏ, lấp hố bom hố pháo, nhổ bỏ cỏ ống, cỏ tranh để san nền làm nhà, lập vườn trường, làm sân vận động... đầy vất vả, mồ hôi mà rất đỗi thân thương. Những ngôi nhà mái tranh vách đất với bàn ghế và bảng đen đơn sơ cũng đã kịp cho năm học mới bắt đầu... Thấm thoắt trôi nhanh, mới đó mà 40 năm đã đi qua! Còn nhớ các câu khẩu hiệu “Tất cả cho tiền tuyến, tất cả để đánh tháng giặc Mĩ xâm lược” đã chuyển qua “Tất cả cho sản xuất, tất cả để xây dựng chủ nghĩa xã hội” cùng với khẩu hiệu “Dạy thật tốt, Học thật tốt”. Đất nước còn chia cắt, miền Bắc vừa mới thoát ra khỏi chiến tranh tàn phá nặng nề, thiếu thốn trăm bề: cơm không đủ ăn, áo không đủ mặc... nhưng các thầy cô giáo đã cùng các thế hệ học trò của trường đồng cam cộng khổ, vượt qua nhiều thử thách của cuộc sống để xây dựng trường và dạy thật tốt, học thật tốt. Thật cảm động khi nhớ đến các thầy cô từ thủ đô Hà Nội và những miền quê khác đã về đây cùng các thầy cô giáo là những người con Quảng Trị, vượt qua gian khổ và thiếu thốn chung tay xây dựng nhà trường, để cho những học trò Vĩnh Linh khói lửa được tiếp tục đến trường sau những năm tháng sơ tán trên miền Bắc.

Ngày nay, quê hương đã đổi mới, cuộc sống đã được cải thiện nhưng vẫn còn đó những khó khăn phải nỗ lực vượt qua, những mục tiêu phải nỗ lực mới đạt tới. Chúng tôi, những cựu học sinh các thế hệ rất vui mừng được biết những năm qua, phát huy tốt truyền thống của quê hương Vĩnh Linh anh hùng, Nhà trường đã đạt được nhiều thành tích cao trong giảng dạy và học tập, mà diễn văn buổi lễ của Trường cũng như đánh giá của lãnh đạo Tỉnh đã phản ánh một cách rõ nét, sinh động. Tiêu biểu là, nhiều học sinh đạt nhiều giải học sinh giỏi cấp quốc gia, cấp tỉnh; số học sinh thi đỗ vào các trường đại học ngày càng cao. Riêng năm học vừa 2012-2013 có đến 50 học sinh đạt giải các kì thi học sinh giỏi lớp 11 và 12 cấp tỉnh. Đặc biệt, trong các giải thưởng đó, bên cạnh các môn mũi nhọn còn có môn Lịch sử, môn học tìm về quá khứ, thể hiện tình yêu đối với nguồn cội, củng cố niềm tin vào tiền đồ tươi sáng và định hướng tương lai. Xin chúc mừng các bạn đã đạt được những giải thưởng cao trong học tập, rèn luyện đó. Bên cạnh những thành tích trong học tập, trường đã có thành tích nổi bật trong bồi dưỡng đạo đức, nhân cách cho học sinh. Tấm gương đạo đức dũng cảm không tiếc thân mình cứu người rất đáng trân trọng, làm chúng ta càng tin yêu cuộc sống. Và quan trọng hơn, bên cạnh những học sinh đạt giải thưởng, những học sinh chưa bao giờ nhận được các giải thưởng cũng luôn được động viên, khuyến khích để có thể đạt được hoài bão mà mình lựa chọn phấn đấu vì một ngày mai phát triển khi điều kiện đến, để lập thân lập nghiệp cũng như sẵn sàng xả thân vì Tổ quốc, vì biên giới và biển đảo quê hương. Những thành tích của các bạn hôm nay đã góp cùng các thế hệ học sinh làm rạng danh cho Trường. Với những thành tích đó, năm học 2012-2013 trường đã vinh dự được nhận Cờ thưởng luân lưu của tỉnh, và hôm nay được vinh dự nhận Huân chương Lao động hạng Nhì, phần thưởng cao quí của Đảng và Nhà nước trao tặng. Xin chúc mừng và cảm ơn các thầy cô giáo đã và đang dìu dắt các em vươn lên.

Các bạn học sinh các khóa đang học tại trường thân mến,

Chúng tôi, những người anh, người chị đi trước, vui mừng trong buổi tựu trường hôm nay, cũng muốn có đôi lời tâm sự.

Chúng tôi đã lớn lên trong thời gian khó khăn nhất của đất nước, những năm tháng cả dân tộc tiến hành cuộc kháng chiến chống xâm lược, giành độc lập dân tộc, thống nhất đất nước; những năm tháng khó khăn chồng chất, khi mà:

“Quần áo mặc phải thêm vài miếng vá

Bữa cơm nhờ khoai sắn mà nhiều hơn

Trang giấy viết còn lẫn những sợi rơm

Những quyển sách là những niềm khao khát

Buổi học ở trường, buổi tham gia cày cuốc

Vừa lắng nghe tiếng gọi của chiến trường”

Nhưng chúng tôi đã đến trường đều đặn, phấn đấu học tập và rèn luyện. Thời chiến, nhiều anh chị đã cầm súng ra mặt trận, nhiều người đã anh dũng hy sinh, nhiều người trở về quê hương “cuốc cày mưa nắng” để tạo dựng cuộc sống, xây dựng quê hương ngày càng thêm tươi đẹp; nhiều người tiếp tục đi xa học tập để vươn lên cùng tầm cao tri thức, góp phần xây dựng đất nước, quê hương. Từ mái trường này đã xuất hiện những thầy giáo, cô giáo, những sĩ quan cao cấp của lực lượng vũ trang, những thầy thuốc, những nhà nghiên cứu khoa học, những nhà lãnh đạo và quản lý các cấp và những doanh nhân giỏi... Có được những kết quả đó là nhờ phát huy được những gì tích lũy được từ những bài học của các thầy các cô truyền dạy. Từng nghe: “Đường xa vạn dặm bắt từ bước chân đầu tiên”. Những người đàn anh, đàn chị chúng tôi mong rằng các em luôn nỗ lực hết mình để học tập tốt và rèn luyện tốt và luôn mang trong mình hoài bão phát triển để lập thân - lập nghiệp, để cùng dân tộc vươn lên sánh vai với các nước khu vực và năm châu.

Kính thưa các thầy giáo, cô giáo!

Trải qua 40 năm, nhiều thế hệ cựu học sinh không còn trẻ nữa, đầu đã hai thứ tóc, đã vào tuổi bận rộn nhất trong một đời người. Chúng tôi đã và đang nỗ lực phấn đấu, tuy thành quả chưa nhiều, nhưng mỗi khi có một thành công chúng tôi vẫn luôn nhớ về thầy cô, nhớ về mái trường mà chúng tôi đã được học tập và nuôi mơ ước vươn lên. Thay mặt các bạn là cựu học sinh các thế hệ xin cảm ơn nhà trường và thầy cô.

Một lần nữa, xin trân trọng kính chúc sức khỏe và chúc mừng quý thầy cô dịp nhà trường kỉ niệm 40 năm ngày thành lập và đón nhận Huân chương cao quí của Nhà nước trao tặng.

Xin trân trọng chúc quí vị đại biểu dồi dào sức khỏe.

Chúc cựu học sinh các thế hệ luôn phát huy những điều đã được các thầy cô giáo truyền thụ vào hành trang cuộc sống, gặt hái những thành công, hạnh phúc và tình yêu trong cuộc sống.

Chúc các bạn học sinh đang ngồi trên ghế Nhà trường đạt nhiều thành tích cao hơn trong học tập, rèn luyện.

Chúc Trường Cấp 3B Vĩnh Linh - Trung học Phổ thông Cửa Tùng luôn vững bước đi lên!

Xin trân trọng cảm ơn. 

Thực hiện phản ứng SSIA

Khoa Chăn nuôi-Thú y BỘ MÔN KÍ SINH-TRUYỀN NHIỄM

QUI TRÌNH THIẾT LẬP PHẢN ỨNG TRẮC ĐỊNH XÊ LỆCH NGƯNG KẾT GIÁN TIẾP CHUẨN (SSIA)

(Các bộ chẩn đoán một số bệnh cảm nhiễm virus)

CHUẨN BỊ

1. Pha dung dịch sinh lí NaCl 0,85%, hấp tiệt trùng để nguội.

2. Lấy 10 mg mẫu (phân, dịch họng…) hòa đều vào 100 μL nước sinh lí (nếu cần, tăng lượng mẫu và dung dịch sinh lí cho đạt tỉ lệ pha 1:10), quay li tâm 14000 vòng/phút trong 5 phút, hút nước trong suốt phía trên để làm mẫu kiểm.

3. Lấy huyền dịch kháng nguyên IHA bảo tồn khỏi tủ lạnh (4 ^oC, hoặc -20 ^oC nếu có chất chống hóa băng), không lắc, đưa pipet tự động vô trùng tận lớp đọng màu đỏ phía dưới, hút 50 μL phần này và pha đều vào 5 mL dung dịch sinh lí để có đủ huyền dịch kháng nguyên IHA 1% thực hiện 1 khay phản ứng SSIA với 11 mẫu kiểm.

4. Lấy ống kháng huyết thanh 4log2 (tức 16 IHA) ra khỏi tủ lạnh và để tan chảy rồi trộn lại cho đều tránh hiện tượng phần kháng thể tan chảy trước so với các tinh thể nước đá. Để thực hiện 1 khay SSIA cần giải đông 600 μL kháng huyết thanh.

                                         

THIẾT LẬP SSIA

1. Xoay khay 96 lỗ và đánh số mới. Một khay có 12 dãy: 11 dãy cho phản ứng kiểm (dãy kiểm), kèm theo 1 dãy cho phản ứng chuẩn (dãy chuẩn).

2. Dùng pipet tự động cho vào tất cả các lỗ từ lỗ số 2 đến số 8 của dãy kiểm (thường là từ dãy 1 đến dãy 11) mỗi lỗ 50 μL dung dịch sinh lí.

3. Cho vào lỗ thứ nhất của mỗi dãy kiểm 50 μL dịch chiết bệnh phẩm.

4. Cho vào lỗ thứ nhất của dãy chuẩn (thường là từ dãy 12) 50 μL dung dịch sinh lí.

5. Cho vào lỗ thứ nhất của tất cả các dãy kiểm và chuẩn (dãy 1 đến 12) mỗi lỗ 50 μL dung dịch kháng huyết thanh chuẩn có hiệu giá 4log2.

6. Dùng pipet tự động trộn và hút từ lỗ thứ nhất của mỗi dãy 50 μL chuyển sang lỗ kế tiếp và tiếp tục trộn-chuyển cho đến hết dãy thì hút bỏ 50 μL. Thay pipet sau khi  hoàn thành trộn-chuyển mỗi dãy.

7. Dùng pipet tự động cho vào tất cả các lỗ khay 50 μL huyền dịch kháng nguyên IHA (lưu ý thường xuyên lắc trộn đều kháng nguyên IHA). Không cần trộn các lỗ khay, dòng xoáy từ pipet tự động đã giúp việc này.

8. Đậy khay đã thiết lập phản ứng bằng một khay khác cùng loại. Kiểm tra kết quả phản ứng sau khoảng 30 - 60 phút. Có thể duy trì biểu hiện kết quả phản ứng sau thời gian khá dài (ở 4 ^oC có thể giữ kết quả sau vài ngày).

9. Đọc kết quả dựa vào dãy chuẩn (hiệu giá thiết kế là 4log2, nhưng cũng có thể thay đổi thành 3log2 hoặc 5log2). Nếu có kháng nguyên thì phản ứng ở dãy kiểm tương ứng lệch trái so với dãy chuẩn. Phản ứng âm tính có ngưng kết gián tiếp tương tự dãy chuẩn. Nếu có kháng thể (nếu mẫu kiểm là nội quan…) có thể có kết quả lệch phải do có kháng thể.

Hình: Phương pháp đọc SSIA. 

Đường chuẩn kẻ được nhờ phản ứng chuẩn tạo nên ranh giới giữa các lỗ ngưng kết (bên trái) và các lỗ không ngưng kết (bên phải). Ở mỗi dãy kiểm (đánh số) nếu không kết quả khác dãy chuẩn thì âm tính, nếu có lỗ bên trái đường chuẩn tương tự lỗ bên phải đường chuẩn ở dẫy chuẩn thì dương tính. Phải ứng xê lệch sang trái có thể biểu hiện 1, 2, 3 hoặc 4 lỗ ứng với kết quả dương tính 1, 2, 3 hoặc 4 log2 (hiệu giá 2, 4, 8 và 16, hay mỗi thể tích phản ứng 50 μL của dịch virus gốc chứa 2, 4, 8 hoặc 16 đơn vị phản ứng).

Trưởng nhóm nghiên cứu

PGS. TS. Phạm Hồng Sơn

Khoa Chăn nuôi-Thú y

Trường Đại học Nông Lâm, ĐH Huế

102, Phùng Hưng, TP Huế

Kĩ thuật SSIA phát hiện chó dại

Lâu ngày chưa có gì đăng tải do bận quá, thôi đành gửi lên đây mấy dòng tóm tắt kết quả nghiên cứu.

Phạm Hồng Sơn

Khoa Chăn nuôi - Thú y trường ĐH Nông Lâm, ĐH Huế đã thành công bước đầu trong áp dụng Trắc định xê lệch ngưng kết gián tiếp chuẩn (SSIA - Shifting assay of Standardized Indirect Agglutuination) để phát hiện virus dại ở động vật khi khẳng định nước bọt chó là bệnh phẩm thích hợp. Các thí nghiệm cho thấy dịch nước bọt của chó không gây trở ngại cho SSIA bởi vì, khi trộn riêng rẽ với nước bọt hoặc nước sinh lí, các mẫu nước bọt âm tính đều cho kết quả âm tính một cách đồng nhất trong khi tất cả số lớn các mẫu vaccine chống bệnh dại Rabigen^Rmono đều cho kết quả đồng nhất dương tính. Để tiếp tục sử dụng phương pháp này, chúng tôi mời gọi người quan tâm đến việc phát hiện chó dại và việc kiểm chứng phương pháp này, gửi mẫu nước bọt chó cho chúng tôi (lượng hút được 0,1-0,2 ml) trong điều kiện nhiệt độ nước đá. Có thu phí duy trì.

PGS. TS. Phạm Hồng Sơn, ĐT: 0914193443; e-mail: sonphdhnl@huaf.edu.vn hoặc phsonhueuni@gmail.com; Đc: Trường Đại học Nông Lâm, Đại học Huế, 102, Phùng Hưng, TP Huế.

Cùng em đi hội Na-tàm (Наадам)

(Kí ức về một ngày hè Mongolia qua một phần tư thế kỉ)
Phạm Hồng Sơn

Tháng Bảy có hội Na-tàm
Bên người em gái yêu thầm, dạo chơi.

Mùa khô gió bụi qua rồi
Thông xanh thắm lá sau đồi Zai-san.
Sân vận động dọc sông Thôl
Thể thao quốc túy quốc hồn, nơi đây...

Thắng rồi, đấu sĩ dang tay
Đại bàng tung cánh mê say đại ngàn,
Mấy chàng kị sĩ con con
Ngựa phi, bụi cuốn chập chờn, như bay,
Bên này xạ thủ nịt đai
Cung cầm tay, tên dắt đầy sau vai.
“Kìa anh xạ thủ thật tài!”,
Em khen nức nở, người người reo vui...

Mục tiêu xạ thủ cuối trời
Mục tiêu tôi ở bên tôi, nói cười
Tiếc mình không được như người
Đạt mục tiêu, được nói cười vô tư...

Ngày qua đi, những thẩn thờ
Không như tôi ngóng, tôi chờ hồi hôm
Chiều, may bất chợt, mưa tuôn...
Những mong kéo mãi nụ hôn nồng nàn,
Vậy mà em cứ lan man
Khen chàng đấu sĩ Na-tàm tuyệt chiêu...

Huế, 7-2011