Rằm xuân trên sông Hương

Rằm Giêng trên nước Hương giang
Trăng theo thuyền chuyển hay mang theo thuyền,
Lược ngà chải mái tóc duyên
Nước trôi qua nhịp Tràng Tiền nôn nao
Trăng nhòm Vĩ Dạ tìm cau,
Trúc xưa, bắp cũ… trắng màu sương đêm.
Nhằm về Hòn Chén thuyền lên
Thả trôi theo nước êm đềm dòng khơi,
Chuông chùa mấy tiếng chợt rơi
Phách tiền hòa nhịp… rối bời lòng ai,
Mỏng tang chi tấm áo dài
“Một thương tóc để ngang vai…”, phập phồng…


Giờ Mông Cổ còn mùa đông
Tuyết có rơi giữa đêm rằm tháng Giêng?

Huế, 2.2012.

Lao động ở Tolgoi

Một bệnh xá đến kì cần sửa chữa
Cũng đang khi sinh viên được nghỉ hè
Đi lao động để có thêm nguồn thu
Anh em ta ban đầu rất hồ hởi.

Phơi nắng mấy ngày leo nhà thay lại mái,
Cưa ván bìa ngăn lại mấy phòng sau,
Rồi đào đất để làm mấy hầm cầu
Gặp sỏi đá lưng đồi, ôi phát khiếp.

Cuối buổi chiều mọi người chừng thấm mệt
Còn riêng tôi: tay chân quá rã rời
Ráng cầm cuốc chim, dồn hết sức cuối ngày
Sửa góc hầm, và được khen: “ôi, quá khỏe!”.

Mình biết mình không còn hơi sức nữa
Vẫn lặng im nhận thán phục mà vui
Vốn tự ti: ta yếu, hết hơi rồi,
Ồ hóa ra: mọi người đều vậy cả.

Huế, 2-2012.

Nhớ về những mùa thi cuối năm học

Đến mùa thi chúng tôi vất vả lắm
Sống “tự lo” chẳng ai đỡ cho giùm
Đến đi mua thực phẩm về cho phòng
Ai cũng như ai: trở thành miễn cưỡng.

Nhờ ra đường, hoa đầu mùa được thưởng
Những chùm hoa như tuyết phủ trắng cành
Xen lẫn mọc những chồi lộc non xanh
Nắng đã trải màu vàng tươi ấm áp.

Dẫu thích vậy, bài thi còn phát khiếp
Học tiếng Nga lẫn với ít tiếng Mông
Mùa thi về sức ép lớn vô cùng
Hẹn sân bóng đang buồn rầu: hãy đợi.

Học kiến thức, lại phải “nhai” từ mới
Gắng đọc cho quen giọng, đúng trọng âm
Không thể coi qua, hay chỉ nhẩm thầm
Thường khi thi phải thuyết trình: thi vấn đáp.

Huế, 1.2012

Cảm hứng Quê hương qua cửa sổ máy bay

(Nhớ lần đầu được đi máy bay để sang học Mông Cổ)


Tôi như diều no gió lộng
Bay lên giữa những tầng mây
Dưới kia sông dài, biển rộng
Dưới kia non, nước, ruộng, rừng.

Dưới kia phố đông nhà lớn,
Làng quê đỏ ngói, xanh đồng
Quê hương ngút ngàn tầm mắt
Khi tôi bay giữa thinh không.

Quê hương là ráng chiều hồng
Lúa chín trải màu óng ả,
Là cơn mưa tuôn xối xả
Mặt ai úp xuống luống cày.

Quê hương trĩu nặng đôi vai
Trưa hè chang chang gánh thóc
Để nuôi chúng tôi ăn học
Cho thêm tôi dịp được bay.

Quê hương là những bàn tay
Níu giữ dây diều trước gió
Dẫu trong muôn ngàn gian khó
Cho tôi làm cánh diều bay.

.

Để lưu kỷ niệm

Phạm Hồng Sơn


Thời lưu học muốn lưu nhiều kỷ niệm
Nên thường hay “ngắm - bấm” với “sờ - mò”
Rồi rót dịch, vừa rót mà vừa lo
Nhỡ bị dính, hay hiện hình không tốt.

A-ét-a, là đinh, hay là gót*
Buồng sập sao cho độ nhạy được vừa
Cửa mở cần hợp sáng tối mây mưa...
Loại kém nhạy có chơi đêm đèn chớp?

Mò trong tối đẩy sâu vào lõi hộp
Không đèn xanh nên may rủi phần nhiều
Thuốc hiện rót ra, rồi thuốc hãm rót vào
Tùy thời gian từng loại phim mà đợi.

Để phim khô thì chuyển sang tráng - rọi
Phải dùng đèn nên thường đợi về đêm
Rửa giấy vài tờ, nhìn mức hiện cho quen
Rồi rọi - rửa chỉ soi đèn màu đỏ,
Hiện, hãm xong rồi là ngâm và rửa
Để ảnh được lâu không bị mất màu...


Ảnh thời nay đã khác với xưa nhiều
Làm ảnh nghiệp dư: đã thành điều kỷ niệm.**

-------
* ASA, DIN và GOST là những chỉ số thể hiện độ nhạy của phim ảnh.
** Đầu đề khác của bài: “Làm ảnh nghiệp dư”.

Nhớ về những chòm rau dại

Phạm Hồng Sơn

Được hỏi thơ anh sao có chòm rau muối,
Anh muốn đưa em về lại tuổi thanh xuân
Những mùa hè Mông Cổ mướt lá xanh,
Những mùa thu lá vàng rơi lả tả,

Và những mùa đông, những mùa dài hơn cả
Cây đứng trụi trơ khi lá đã lìa cành,
Những bước đường tê cóng cả tay, chân
Tai, mũi... buốt, tưởng chừng như rơi rũ.

Rau quả mùa hè thu, giờ không còn nữa
Sau mùa đông dài, rồi mùa bụi cát bay
Không phải là “mùa xuân” trong mắt trẻ thơ ngây
Mà “mùa xuân” mắt người đau, nhắm tít.

Bỗng một ngày chồi non bừng mở mắt
Rồi màu xanh dần lấp đất đen
Từ đất màu ướt tuyết đã mọc lên
Những mã đề, ngãi xanh và rau muối.

Khi trong cửa hàng rau còn ít hàng sau cuối
Nhợt nhạt cải bắp: chút nõn bóc dần,
Thì mã đề, rau muối và ngãi xanh
Mang lại cho các anh niềm hạnh phúc.

Cũng mau qua, tưởng chừng như bỗng chốc
Khi trên hàng cây: hoa nở trắng cành
Cũng là khi hồi phục sức thanh xuân,
Hết mùa rau ngãi xanh, mã đề và rau muối.

Anh muốn đưa em về nơi chốn ấy
Vào cuối mùa xuân, hết gió bụi ngập trời
Khi những thuốc thần hồi sức tuổi đôi mươi
Phơi màu xanh cùng trời xanh và nắng ấm.

Nơi thảo nguyên
Một thời vất vả
Cùng những chòm rau dại
Các anh đã đi qua
Những ngày đông lạnh giá.

Nhiễu điều phủ lấy giá gương

.
Cảm tác nhân đọc “Một lần lạc đường” của anh Nguyễn Quế Côi
Phạm Hồng Sơn


Giá gương đem phủ nhiễu điều
Nặng tình nhân nghĩa, rộng yêu giống nòi
Người ta sống ở trên đời
Miếng ăn khi đói bằng mười khi no
Lạc đường giữa bão tuyết to
Cảm lòng thơm thảo giữa cô quạnh buồn.


Quê tôi ngày trước chiến tranh
Rổ khoai sắn luộc để ăn cả ngày
Không gài chốt cửa với ai
Lỡ đường khúc sắn, củ khoai, ấm lòng...
Nơi hẻo lánh, lòng rộng thênh
Khi chen với chốn thị thành, khác đi
Văn minh tích cóp cũng vì
Giảm lần khốn khó gặp thì đổi thay...


Giữa thảo nguyên với tuyết dày
Có lều du mục sẵn bày thức ăn
Một cộng đồng đầy nhân văn
Trọng đại nghĩa, thật chứa chan tình đời
Phòng nguy khốn xảy cho người
Dẫu mình còn khó, đầy vơi mặc lòng.


Ngẫm: sinh ra giữa núi sông
Có người may, có người không, vô vàn...
Nỗ lực kiếm khi bần hàn
Khi đủ ăn ở, không ham làm giàu
“Tri túc”, nhớ đến kẻ nghèo
Khi thác xuống của chẳng theo với cùng,
Dù mình không phải sướng sung
Gặp người khốn khó sẵn lòng sẻ san
Có quả ăn: nhớ người trồng
Có nước uống: nhớ mạch nguồn chảy ra.

Huế, 11-2011
.